De afgelopen dagen ben ik bij mijn ouders geweest. Misschien wonen jouw ouders dichtbij, misschien aan de andere kant van het land. Toch denk ik dat veel mensen zullen herkennen wat ik bedoel.
Wanneer je ouder wordt, ga je steeds vaker zien hoe je gevormd bent door je opvoeding. Soms betrap je jezelf op een reactie waarvan je denkt: dát heb ik van mijn vader. Of juist van mijn moeder. Dat kan iets positiefs zijn, maar ook iets waar je minder blij mee bent. Voor mij zit daar geen oordeel op. Het is simpelweg onderdeel van wie we zijn geworden.
Door mijn eigen loopbaan- en levensloop coaching ben ik daar de afgelopen jaren steeds bewuster van geworden. Niet omdat ik beter ben dan iemand anders, maar omdat ik vaker stilsta bij wat mensen beweegt. Mensen voelen zich vaak op hun gemak om hun verhaal te vertellen. En opvallend genoeg weten ze vaak zelf al waar de pijn, twijfel of uitdaging zit.
Soms hebben ze alleen iemand nodig die echt luistert.
Onze ouders hebben, in de meeste gevallen, hun best gedaan met wat zij hadden en wisten. Natuurlijk zijn er ook mensen die zijn opgegroeid met afwezige ouders of situaties die veel verdriet hebben veroorzaakt. Dat laat sporen achter. Toch blijft er altijd een verbinding bestaan met waar we vandaan komen.
Tegelijkertijd leven we in een tijd waarin we steeds meer verklaren, benoemen en classificeren. We zoeken antwoorden in diagnoses, modellen en systemen. Daar is niets mis mee, maar ik geloof dat een mens meer is dan wat er op papier beschreven kan worden. We zijn meer dan een optelsom van eigenschappen, ervaringen of labels.
Daar komt nog iets anders bij. We leven in een wereld die voortdurend om onze aandacht vraagt. Via sociale media staan we continu in verbinding met anderen, maar soms lijkt het alsof we elkaar juist minder echt ontmoeten. We scrollen, beoordelen, liken en gaan weer verder. Uren per dag kijken we naar schermen, terwijl het steeds moeilijker lijkt te worden om echt aanwezig te zijn in het moment.
Vanmiddag werd ik daar opnieuw aan herinnerd.
Ik zat in de sauna, buiten op het plein, te genieten van de zon. Door de felheid van het licht hield ik mijn ogen vaak gesloten. Terwijl mensen langs me heen liepen, luisterde ik naar wat er om me heen gebeurde. Achter het geroezemoes hoorde ik vogels in de bomen. Ik voelde de warmte van de zon en merkte hoe rustig het eigenlijk was.
Toch viel me iets op. Iedereen was bezig met zijn eigen wereld. Af en toe een knikje, maar verder liep iedereen door. Het deed me denken aan sociale media. We kijken, we scannen, we vormen een oordeel en vervolgens gaan we verder naar het volgende. Alsof zelfs in een omgeving waar rust centraal staat, het lastig is geworden om werkelijk contact te maken.
Later bezocht ik de “goede gesprek”-sauna. Normaal gesproken loop ik daar vaak voorbij, omdat ik ook geniet van stilte. Maar deze keer kwam er een groep twintigers binnen die elkaar na lange tijd weer hadden opgezocht.
Ze vroegen zich af waar ze het over zouden hebben. Vanuit mijn hoek stelde ik een paar vragen: Hoe kijk je naar je liefdesleven? Zie je jezelf oud worden met de persoon met wie je nu bent? Hoe zie je jouw toekomst?
Wat me opviel, was niet zozeer hun antwoord. Het was dat de vragen zelf al voor veel nadenken zorgden.
Deze jonge mensen hadden hun diploma’s gehaald en stonden aan het begin van hun volwassen leven. Toch bleek dat sommigen nog niet goed wisten welke richting ze op wilden. En eerlijk gezegd vind ik dat helemaal niet vreemd. We leren op school veel vaardigheden, maar veel minder hoe we onszelf vragen stellen over wie we zijn, wat we belangrijk vinden en welke kant we op willen.
Misschien is dat wel wat ik die dag meerdere keren zag terugkomen.
Bij mijn ouders. In de sauna. Bij de jongeren die hun weg nog zoeken.
We zijn vaak bezig met doorgaan. Met presteren. Met reageren op alles wat van buitenaf op ons afkomt. Maar hoe vaak staan we echt stil? Hoe vaak luisteren we naar onszelf? Hoe vaak voeren we een gesprek dat verder gaat dan de oppervlakte?
Misschien begint bewustwording niet met antwoorden vinden.
Misschien begint het met stilstaan.
Terwijl ik naar huis reed, zag ik links van me de zon ondergaan in het westen. Het was zo’n moment waarop alles even stil lijkt te vallen.