Ik ga hier niet pleiten dat zorgsystemen niet werken. Maar ik wil wel aantonen dat we vastlopen in een systeem dat zijn beste tijd heeft gehad.

Wat bedoel ik dan? Kijk, als je een been of arm breekt, ga je naar een arts en laat je het zetten. Heb je een snee of andere snijwond, dan laat je die hechten.

Maar wat als ik je zeg dat veel pijnen te voorkomen zijn door naar je lichaam als geheel te kijken? En met geheel bedoel ik: lichaam/fysiek, mentaal, emotioneel en geest/ziel. En daaroverheen hebben we onze psyche: het denken. Vaak een soort interne computer met regels, patronen en scripts die worden afgevuurd op situaties in het dagelijks leven.

Maar wat als die scripts nog dateren uit het verleden, nooit zijn geëvalueerd, en ondertussen wel je hele systeem blijven aansturen? Ze zijn niet direct zichtbaar. Maar zodra je bewuster wordt van je lijf, je gevoel, en de signalen die je lichaam geeft, ga je zien dat veel van onze pijnen voortkomen uit onze eigen regelkringen.

Burn-out ontstaat niet van de ene op de andere dag. Het is het resultaat van continu verschuiven, compenseren en overbelasten van je zijn.

Wie kent het stemmetje niet:

Maar wat als je dat elke keer zegt? Dan zak je steeds verder weg in die oude patronen en scripts, en raak je steeds verder verwijderd van jezelf.

We zijn van handarbeid steeds meer naar hoofd- en typewerk gegaan. Daardoor zitten we veel meer in ons hoofd dan vroeger. Het lichaam raakt losgekoppeld van gevoel, en we denken dat het hoofd alles moet regelen. We vertrouwen op dat stemmetje dat ons vooruit duwt.

Wie kent het niet: je zit in een wachtruimte en iedereen staart naar een schermpje. En nee, dat betekent niet dat je met iedereen moet praten. Maar stilte… rust… gewoon zijn… dat zijn we verleerd.

Ik ga tegenwoordig geregeld naar de sauna. Daar heb je van die stilteruimtes. Maar we zijn niet meer gewend om stil te zijn. Soms lijkt het letterlijk en figuurlijk een kippenhok. En ja dames — jullie kunnen er wat van. 😉

En het erge is: we gaan als kuddedieren mee. “Eén schaap over de dam…” Je kent het wel.

Ik observeer dat ongemak met stilte. Ik heb het vroeger zelf ook gehad. Maar met mijn vrouw konden we juist genieten van die stiltes. In de auto, muziek aan, handen zoekend naar elkaar. Dat was genoeg. Kilometers door Nederland, landerijen, stilte, verbondenheid.

De reguliere zorg loopt vast

Niet omdat mensen niet hun best doen. Maar omdat het systeem vooral kijkt naar gevolgen van gedrag, niet naar de oorzaak.

Dus laten we kijken naar ons gedrag. Naar wat ons aanzet tot dat gedrag. En dan neem je automatisch al een deel van de noodzaak voor pillen en zwaardere behandelingen weg.

Ik schrijf dit vanuit mijn rouw. Op 10 april 2026 was het een jaar geleden dat zij overleed. In de 9,5 jaar dat ze ziek was, heb ik het zorgsysteem van dichtbij gezien.

Ik heb prachtige, liefdevolle mensen ontmoet. Maar ik heb ook gezien hoe mensen vastlopen in wat hen is aangeleerd uit studieboeken. En hoe weinig ruimte er soms is voor intuïtie, gevoel, menselijkheid.

Dit is geen verwijt aan de mensen die haar — en mij — hebben geholpen. Ik heb zelf ook stommiteiten uitgehaald waardoor ik zorg nodig had. En meestal wist ik op dat moment al dat ik iets deed waar ik mee moest stoppen. De signalen had ik dan al een tijdje genegeerd.

Het zorgplafond en mijn eigen-wijs-heid

Begin dit jaar moest ik op advies van de Arboarts en re-integratie naar een psycholoog. Ik kwam niet vooruit.

En nu kreeg ik deze week een afwijzing omdat het zorgplafond bij de verzekeraar was bereikt.

Maar wat als ik je vertel dat ik door het afpellen van mijn overtuigingen, regelsystemen, patronen en scripts inmiddels geen reden meer zag om naar de psycholoog te gaan?

Ja, vanuit mijn eigen-wijs-heid had ik de afspraak wel laten staan. Niet uit betweterigheid, maar omdat ik graag had willen zien wat hun invalshoek zou zijn. Als je leert je lens aan te passen, kun je leren kijken vanuit een ander perspectief. En zo kijk ik al jaren.

Dus…

Mocht je eens een praatje willen maken: schroom niet. Ik drink graag een kop koffie met je.